Elektrik güvenliği, sadece sigortayı açıp kapatmak değildir. Gelişen teknoloji, evlerimizdeki ve tesislerimizdeki yük profillerini kökten değiştirdi. Eskiden sadece akkor ampul ve ısıtıcı gibi "doğrusal" yükler varken, bugün inverter klimalar, led aydınlatmalar, bilgisayarlar ve elektrikli araç şarj istasyonları kullanıyoruz. Bu değişim, elektrik panolarındaki güvenlik bekçisi olan kaçak akım rölelerinin (KAR) teknolojisini de zorluyor.
2026 yılına yaklaşırken, Avrupa standartları ve Türkiye'deki yönetmelikler "bağışıklığı güçlendirilmiş" koruma tiplerini işaret ediyor. Peki, projeniz veya eviniz için hangisi doğru: Tip A mı, yoksa Tip S mi? Bu sorunun cevabı, "biri diğerinden iyidir" şeklinde değildir; "hangi noktada hangisi kullanılmalı" meselesidir.
Neden Standart (Tip AC) Röleler Tarihe Karışıyor?
Yıllardır piyasada en çok kullanılan Tip AC kaçak akım röleleri, sadece sinüzoidal (dalgalı) alternatif akım kaçaklarını algılar. Ancak günümüz elektronik cihazları (çamaşır makineleri, PC güç kaynakları), şebekeye "DC bileşenli" veya "atımlı" kaçak akımlar yayar.
Tip AC röleler, bu yeni nesil kaçakları algılamakta körleşir. Daha kötüsü, şebekedeki parazitler yüzünden gereksiz yere açma yaparak (nuisance tripping) kullanıcıyı bezdirir. 2026 vizyonu, Tip AC kullanımını kısıtlayarak Tip A ve üzeri modelleri standart hale getirmeyi hedefler.
Tip A Röle: Yeni Normal ve Elektronik Koruma
Tip A kaçak akım rölesi, hem standart AC kaçakları hem de elektronik devrelerden kaynaklanan "atımlı DC" kaçaklarını algılar.
-
Kullanım Alanı: Konutlardaki priz linyeleleri, bilgisayarlar, bulaşık/çamaşır makineleri ve LED aydınlatma devreleri.
-
2026 Trendi: Ev otomasyonu ve hassas elektroniklerin artışıyla birlikte, tali panolarda ve son kullanıcı devrelerinde "minimum standart" Tip A olacaktır.
Eğer evinizde sık sık "sebepsiz" sigorta atması yaşıyorsanız, muhtemelen yeni nesil cihazlarınız eski tip AC rölenizi yanıltıyordur. Çözüm, Makel Tip A serisi ile güncellemektir.
Tip S (Selektif) Röle: Ana Girişin Sarsılmaz Bekçisi
"S" harfi, Selektif (Seçici) kelimesini temsil eder. Bu rölelerin en büyük özelliği gecikmeli açma yapmasıdır.
Bir tesiste veya dubleks bir dairede kaçak akım oluştuğunda, sadece arızanın olduğu odadaki sigortanın atması istenir. Tüm evin elektriğinin kesilmesi (karanlıkta kalmak) istenmez. İşte burada "Selektivite" devreye girer.
-
Çalışma Prensibi: Ana dağıtım panosuna (sayaç sonrası giriş) Tip S takılır. Tali panolara (kat veya oda panoları) ise standart (30mA) röleler takılır.
-
Senaryo: Mutfakta bir kaçak olduğunda, mutfak rölesi (30mA) hemen atar. Ana girişteki Tip S röle (genellikle 300mA), "bekle ve gör" stratejisi uygular. Arıza temizlendiği için Tip S atmaz ve evin geri kalanı elektriksiz kalmaz.
-
Uyarı: Tip S röleler, "hayat koruma" (30mA) için değil, genellikle "yangın koruma" (300mA) ve sistem sürekliliği için kullanılır. Doğrudan insan temasının olduğu prizlerde tek başına kullanılmaz.
Tablo: Hangi Röle Nereye? (2026 Seçim Rehberi)
Aşağıdaki tablo, projenizde doğru ürünü seçmeniz için net bir yol haritası sunar.
|
Özellik |
Tip AC (Eski Standart) |
Tip A (2026 Standardı) |
Tip S (Selektif/Gecikmeli) |
|
Algıladığı Kaçak |
Sadece AC dalga. |
AC + Atımlı DC (Elektronik). |
Tipine göre değişir, ancak gecikmelidir. |
|
Kullanım Yeri |
Basit aydınlatma (Önerilmez). |
Prizler, Ofisler, Ev Elektroniği. |
Ana Dağıtım Panosu, Sayaç Girişi. |
|
Açma Karakteristiği |
Anlık. |
Anlık. |
Belirli bir süre gecikmeli. |
|
Gereksiz Açma Riski |
Yüksek (Yıldırım/parazitte atabilir). |
Düşük (Bağışıklığı yüksektir). |
Çok Düşük (Sadece büyük hatalarda). |
|
Makel Çözümü |
Standart Seriler |
Makel Tip A Serisi |
Makel Tip S Yangın Koruma |
Elektrikli Araçlar ve Frekans Kontrollü Cihazlar
Konu 2026 trendleri olunca, elektrikli araç (EV) şarj istasyonlarına değinmemek olmaz. Eğer evinizde bir EV şarj ünitesi varsa, Tip A bile yetersiz kalabilir. Bu noktada Tip B (Düzgün DC algılayan) röleler devreye girer. Ancak standart bir daire içi kullanım için Tip A, 2026 yılına kadar en güvenli ve maliyet-etkin çözümdür.
Makel ile Güvenliği Şansa Bırakmayın
Kaçak akım rölesi, tesisatın sigortası değil, ailenizin ve işletmenizin can simididir. Makel, yerli üretim tesislerinde uluslararası TS EN 61008-1 standartlarına uygun üretim yapar.
Makel Kaçak Akım Koruma Şalterleri, yüksek elektriksel ve mekanik ömür sunar.
-
Tali Panolar İçin: Makel Tip A 30mA (Hayat Koruma) seçerek elektronik cihazlarınızı ve sevdiklerinizi koruyun.
-
Ana Pano İçin: Makel Tip S 300mA (Yangın Koruma) seçerek tüm tesisatı güvenceye alın ve gereksiz kesintilerin önüne geçin.
Elektrik şakaya gelmez. Tesisatınızı 2026 standartlarına bugünden hazırlayın.
